Amélie Nothomb. Ni de Eva, ni de Adán. Anagrama.

Beldurra ematen dit emakume honek eta ez nuke asmatuko zehazten zergatik. Iruditzen zait beste belaunaldi batekoa dela —hala baita zinez—, eta gurearen aldean, gogorra duela berak bihotza. Edo bestelakoa, bederen. Askotan zirujaua  dela iruditzen zait, idazle baino gehiago. Eta irregularra dela oso, emaitzetan. Batzuk irakurri dizkiogu jada, Diario de golondrina, Biografía del hambre, Metafísica de los tubos… eta ez zaizkigu guztiak atseginak egin. Batzuetan neu ez naizen irakurle batentzat ari dela iruditu izan zait. Baina azkeneko hau, asko gustatu zait, autofikzioa hain moda enpatxagarrian dabilen honetan. Amélie Nothombek Japonian eginiko bere ibilerak kondatzen dizkigu eta hango mutil eder batekin, Rinri izenekoarekin, ukandako harreman sentimentala ere bai.  Primerakoa da kultura japoniarra zein urrutiko eta arrotz zaigun jabetzeko, baina lur haietako edertasunak ere blaitzen zaitu liburutxoa amaitzerako. Eta bai, berriro pentsatzen duzu, emakume honek hotzak ukan behar dituela derrigorrez oinak eta burua. Eta bi muturren artean dagoen gorputz guztia ere bai. Izotzezkoa esango nuke, edo altzairu diztirantezkoa, ematen baitu ezerk ez diola minik egiten, izan bihotzeko gaitz, edo gorputzeko istripu. Haragiaren lekuan, pirita du, eta odolarenean, merkurioa.

Siri Hustvdt. Elegía para un americano. Anagrama.

Paul Austerrek berak esan zigun bere emaztea sekulako idazlea dela, hari ematen dizkiola liburu guztiak inori baino lehen, eta haren kidetza paregabekoa zaiola. Besterik ez genekien Hustvdt-i buruz. Orain apurtxo bat gehiago dakigu: patxadaz idazten duen idazten horietakoa dela, luze, oso luze.

Eleberri honetan Erik Davidsen izeneko psikoanalista baten gorabeherak dakarzkigu, baina tartean dira beste mila kontu: Max izeneko koinatu idazle eta zenduaren ibilerak, familiaren iragana ulertzeko historiaren ezagutu beharra, bakarrik dagoen gizon amerikarraren depresioa… Oro har, luzetxo egin zait irakurketa, baina badu zerbait hainbeste orrialdetan zehar kateatuta eduki nauena. Aukeran, leku gehitxo egin dio psikoanalisiaren beraren kontuari eta, finean, gehiegi ez sakontzeko, gainera. Niri gustatu egiten zait iradokizunean geratze hori, ordea.

Ez da historiara pasatuko den horietako liburu bat, baina tira.

Alan Bennett. La dama de la furgoneta. Anagrama.

Ez dezaket esan Alan Bennett ez denik “uno de los autores británicos más queridos“, ez baitiot gaurko hau baizik irakurri eta, antza, irakurtzeko modukoa ei da bere Una lectora nada común. Izanak izan, niretzako nago Britainia Handian, eta letra ingelesetan oro har, asko direla “muy queridoak“, baldin eta liburuetako kontrazalei kasu egiten badiegu. Ez dut nik esango La dama de la furgoneta hau txarra denik. Ez hori ez, bai baitauka zerbait harrigarritik eta errukitik kontakizun honek, baina nago bi makila koskor soilekin ezin egin dela ganorazko txaluparik.

Alan Bennett idazlea, gidoilari eta antzezle ere bada. Leihotik ikusten du furgoneta zahar batean bizi den amona ero, zaztar eta bazterreko bat. Bere lorategian aparkatzeko baimena ematen dio errukiturik, eta han, zikinez, hondakinez eta bestelako narrazkerien artean bizi den Miss Shepered-en azken urteen testigu aparta da. Horixe kontatzen du liburutxoan. Eta txoa diot, di-da irakurtzen baita, apenas bizpahiru ordutan. Zizka-mizka txikitxo bat, izatekotan. Txikitxoegia, aukeran. Horixe.

J.J. Millás. Los objetos nos llaman. Seix Barral.

Ez daukat batere gogorik ipuin liburu honetaz hitz egiteko, bihar egin behar baitiot elkarrizketa Millási berari. Esan dezagun ez dudala aurkitu liburu honetan El desorden de tu nombre eta La visión del ahogado eleberrietan (eta idazpurua ahaztu zaidan beste ipuin liburu batean) aurkitu nuen egile hura bera. Ofizio handia bai, eta manierismo posmoderno ezkutuko bat, aurkitu ditut. Eta idatzi gabetan bizitzen ezin asmatu dabilen morroi bat ere bai.  Hori guztia bai, baina idazle handi hura ez. Inondik inora.